Nhân lực và tài chính yếu, địa phương khó tự chủ kinh tế
(14/03/2008 - 8:22:38)

Ngày 13/3, tại TP HCM diễn ra buổi sơ kết tình hình thực hiện Nghị định 115 về giao quyền tự chủ cho doanh nghiệp nhà nước. lãnh đạo các Sở Khoa học và công nghệ địa phương đều cho hay, khó khăn lớn nhất hiện nay là thiếu vốn và nhân lực.

Theo Nghị định 115 của Chính phủ, việc đổi mới tổ chức khoa học và công nghệ sẽ hướng đến giao quyền tự quản về biên chế tài chính và quyền sản xuất kinh doanh như doanh nghiệp. Điều này có nghĩa Nhà nước không bao cấp theo số lượng biên chế, đơn vị phải tự điều tiết cán bộ dôi dư, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động đào tạo, sản xuất và dịch vụ.

Vướng mắc được nhắc xuyên suốt hội nghị là khủng hoảng về cơ sở vật chất và thiếu nhân tài, bắt nguồn từ việc không có vốn tài trợ cho các dự án chuyển đổi của nhiều địa phương.

Ông Huỳnh Phước, Giám đốc Sở Khoa học và công nghệ TP Đà Nẵng, cho biết: "Phải đối mặt với việc gánh vác tài chính, tiền lương, chi tiêu, trong khi trước đây được bao cấp, nhiều đơn vị không thể tự quản nổi".

Ông Phước phân tích, những đơn vị có thể tự chủ tài chính không nhiều, chỉ đếm được trên đầu ngón tay, đều đảm bảo hai yếu tố: tiềm lực mạnh về tài chính và có mô hình kinh doanh hiệu quả. Ông lấy ví dụ về mô hình nhân giống - nuôi - xuất khẩu thịt và trứng đà điểu đã thành công là do hội đủ hai yếu tố này.

Mô hình nghiên cứu nhân giống - nuôi - xuất khẩu thịt và trứng đà điểu. Ảnh: TBKTSG.

Tiến sĩ Đỗ Ngọc Diệp, Viện Khoa học kinh tế nông thôn miền Nam, đưa ra thực trạng thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao, dẫn đến không có những nghiên cứu khoa học giá trị. Nguyên nhân, theo ông, do những người được đào tạo vì kinh tế bức bách nên đã lần lượt bỏ ra đi.

Theo ông Diệp, ba nhân tố cơ bản của nền khoa học công nghệ là tạo ra sản phẩm, phát triển đời sống và đẩy mạnh nghiên cứu chuyên môn. Do nền khoa học công nghệ Việt Nam còn kém hiệu quả nên các đơn vị khoa học công nghệ nhà nước khó đáp ứng ngay 3 yêu cầu trên.

Chuyên gia này kiến nghị rằng, doanh nghiệp nhà nước phải tập cắt giảm dần 25% trên tổng số doanh thu hằng năm để quen với việc không được bao cấp. Sau đó, theo lộ trình giảm tiếp 50-75% và tiến đến tự chủ hoàn toàn về tài chính để không bị xáo trộn hệ thống.

Ngoài ra, đại diện Sở Khoa học và Công nghệ nhiều tỉnh thành còn đề xuất tháo gỡ cơ chế không đồng bộ giữa trung ương và địa phương, cải cách thủ tục hành chính để hỗ trợ cho việc thực hiện Nghị định 115 trong năm 2008.

Vũ Lê

Đặt báo điện tử làm trang chủ