Việt Nam: Cứ 100 người có 16 người bị tăng huyết áp
(09/05/2008 - 8:52:00)

Ước lượng tỷ lệ mắc bệnh tăng huyết áp ở Việt Nam vào khoảng 16%. Tăng huyết áp có thể dẫn đến suy tim, liệt nửa người, suy thận... Ảnh minh họa (Ảnh: H.Cát)

Tỷ lệ mắc bệnh tăng huyết áp ở các nước phương Tây là 20–25%, còn ở các quốc gia đang phát triển thì có tỷ lệ thấp hơn nhưng cũng đang tăng lên một cách nhanh chóng.

Tăng huyết áp khi huyết áp vượt quá giới hạn bình thường (≥ 140/90 mmHg). Nếu không điều trị đầy đủ sẽ gây biến chứng trầm trọng như suy tim, liệt nửa người, suy thận...

Chính vì vậy, y tế trên toàn thế giới rất quan tâm đến bệnh lý này. Và đây là lý do có “Ngày quốc tế về tăng huyết áp – 17/5” nhằm mục đích phòng chống bệnh tăng huyết áp.

Đa số bệnh nhân tăng huyết áp trong giai đoạn đầu không có biểu hiện gì, người bệnh chỉ phát hiện mình bị tăng huyết áp khi tình cờ đo huyết áp hoặc khi khám sức khỏe định kỳ. Do đó phần lớn số bệnh nhân biết mình bị tăng huyết áp khi đã có biến chứng trên các cơ quan của cơ thể.

Chỉ khoảng 5-10% số bệnh nhân tìm được nguyên nhân gây tăng huyết áp, còn gọi là tăng huyết áp thứ phát. Các nguyên nhân thường gặp là: Suy thận mạn, hẹp động mạch thận, uống thuốc ngừa thai...

Tăng huyết áp nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời sẽ bị biến chứng trên các cơ quan như: tim, não, thận, mắt, động mạch ngoại biên.

Có 2 loại biến chứng: biến chứng tức thời, có thể nguy hiểm đến tính mạng bệnh nhân gồm: tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim cấp, bóc tách động mạch chủ, phù phổi cấp, suy thận cấp. Biến chứng lâu dài, sau một thời gian dài bệnh nhân tăng huyết áp không được chẩn đoán và điều trị đúng gồm: rối loạn tiền đình, bệnh lý mắt do tăng huyết áp, tim to, suy tim, đau thắt ngực do thiếu máu cục bộ cơ tim, suy thận mạn, đau cách hồi.

Việc có điều trị, có kiểm soát được huyết áp ảnh hưởng rất lớn đến dự hậu của bệnh nhân. Thế nhưng, tỷ lệ kiểm soát được huyết áp lại rất thấp. Hoa Kỳ là quốc gia có tỷ lệ kiểm soát được huyết áp cao nhất nhưng cũng chỉ được 27%. Ở các quốc gia đang phát triển thì tỷ lệ này thấp hơn nhiều (Ấn Độ 9%, Hàn Quốc 5%, Trung Quốc 3%...). Nguyên nhân chủ yếu của tỷ lệ thấp này là do bệnh nhân không được chẩn đoán đúng, không được tư vấn kỹ, không được chọn đúng loại thuốc phù hợp với bệnh, với nguồn tài chính hiện có…

Nếu bạn bị tăng huyết áp, bạn cần đi khám bệnh để được tư vấn, làm các xét nghiệm cần thiết giúp tìm nguyên nhân cũng như các biến chứng của tăng huyết áp, từ đó có cách thức điều trị phù hợp cho bạn. Nếu tăng huyết áp có nguyên nhân thì chỉ cần điều trị loại bỏ nguyên nhân sẽ hết tăng huyết áp. Nếu bạn bị tăng huyết áp vô căn (không tìm thấy nguyên nhân tăng huyết áp) thì phải điều trị lâu dài đưa huyết áp về mức bình thường nhằm giảm thiểu các biến chứng của tăng huyết áp.

Việc điều trị nói chung gồm hai biện pháp: thay đổi lối sống và điều trị bằng thuốc. Thay đổi lối sống: ngưng thuốc lá, giảm cân nếu thừa cân, tập luyện thể dục, hạn chế ăn mặn, giảm rượu bia, bổ sung kali, magne, canxi trong chế độ ăn, giảm căng thẳng trong cuộc sống. Điều trị bằng thuốc được áp dụng khi việc thay đổi lối sống không đủ để kiểm soát huyết áp hoặc khi tăng huyết áp đã có biến chứng lên các cơ quan hoặc khi huyết áp của bạn quá cao ≥ 180/110 mmHg. 

Nhân “Ngày Quốc tế về tăng huyết áp - 17/5”, nhằm giúp cộng đồng nhận biết về bệnh tăng huyết áp, nhằm giúp chẩn đoán, đánh giá, tư vấn giúp bệnh nhân tăng huyết áp kiểm soát được bệnh của mình, vào ngày Chủ nhật, 18/5/2008, từ 7h30 đến 16h00, Khoa Tim mạch - Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM tổ chức ngày khám bệnh, tư vấn về bệnh tăng huyết áp. 300 người đăng ký đầu tiên của chương trình sẽ được khám bệnh, đo điện tâm đồ, tư vấn miễn phí. Thông qua chương trình người đăng ký sẽ biết được mình có bệnh tăng huyết áp hay không, bệnh đang ở giai đoạn nào, đã có ảnh hưởng đến cơ quan nào chưa, cần có chế độ ăn uống, tập luyện ra sao và cách dùng thuốc như thế nào.